Briefje

Sylvia Hubers

Pompeï van Haarlem.


Ik had nog nooit van je gehoord tot ik je op kansel van de Haarlemse Doopsgezinde kerk met je armen zag zwaaien: je droeg een gedicht voor. Schriel aftekenend tegen al dat lompe eikenhout. Een kaarsvlammetje in een schelle ruimte. Laat ik mij eerst aan je voorstellen Robert Kruzdlo amerikaan die in het Nederlands schrijft.


Wat is Haarlem een zuip- en vreetstad geworden. Romeinser kan het niet. In Pompeï stroomde de wijn door de straten en had elke straat wel zeven kroegen. Vanaf de terassen word je bekeken alsof je met een drol in je broek loopt. Vroeger toen ik als jonkie nog in Haarlem kwam leek de stad meer op een katholieke zondagse stad, de kerk was nog maar net uit of in de kroeg werd de hostie weggespoeld.


De dag dat ik je als een trampoline dichteres voor het eerst zag, dacht ik: zou je ook niet eens in een stad willen verkeren vol met een kerkgangers, waar vanaf de kansel het volk nog wordt toegesproken, de kaarsjes nog branden en je in het café de hostie kan wegspoelen ,en, je niet door romeinse gulzigheid wordt doodgeslagen?


Als Haarlemse dichter mis je een boel, …toch? Nee hoor, ik hoor je woorden al op het papier tikken. Maar ik was zo vrij je dit briefje te sturen omdat ik nog steeds denk aan Haarlem van toen, hoe het ooit was en nooit meer op dezelfde manier in een gedicht gevangen kan worden. Haarlem hoe ziet het er straks uit?

Advertenties

Fietsers uit de binnenstad?

De stad Amsterdam slipt dicht met fietsers. De wandelaar houdt daar rekening mee door de fietser op een zebrapad voor te laten gaan. Het wordt nog erger als een haag van trapijzers een muur vormen waar je niet meer doorheen kan, en, er een kleine opening overblijft om een terras te bereiken. Fietsers zijn de ijzerenpaarden die straks de hele binnenstad verstoppen. Na de auto moet de fietser aan geloven: geen fietsers meer in de binnenstad.

Hoe is dit in Japan waar in plaats van fietsen, froom froom gaat. De scooter heeft daar de macht. Georganiseerd froomt men door de stad. Het beeld is niet anders dan bijvoorbeeld in Amsterdam.


https://aeon.co/videos/time-dilates-and-people-flow-in-and-out-of-each-other-in-a-hallucinatory-urban-commute

De Japanse filmmaker Hiroshi Kondo heeft dit fenomeen op een adembenemende video vastgelegd, op een hallucinerende froom-froom knalt men door Taiwanese hoofdstad Taipei: een rivier van blik. Naarmate het stuk vordert, wordt het tempo steeds duizelingwekkender, totdat uiteindelijk de menigte van blik versmelt tot een amorfe van kleurig licht en een waas van bewegingen.

Net als in Amsterdam zal het uiteindelijk op deze manier in een verstikkende hartstilstand eindigen.

Marian Donner ziet alleen haar telefoon

Marian Donner schreef in De Groene Amsterdammer 12 juni 2019

Elk nieuw medium zorgt steeds opnieuw voor een andere beleving van de wereld om ons heen. Maar daar heb je wel een telefoon voor nodig.

Wie iemand wil bereiken of iets wil bestellen moet alleen nog de juiste knop zien te vinden (hetgeen sommige ouderen juist weer tot waanzin drijft, want waar in godsnaam zit dat ding?).

We hoeven de deur niet meer uit, in plaats van de wereld in te gaan, halen we die wereld binnen in de palm van onze hand.

Tot zover Marian Donner.

Ben ik nu wakker of droom ik? Ik doe het raam open en kijk naar de bergen, ruik de groene begroeiing, hoor de vogels kelen en zie over de vensterbank een rij mieren met strootjes, bolachtige pluisjes, die hun mierenwerk al meer dan miljoenen jaren doen: ze weten niet beter. De zon komt elke dag op.

In de stad is het drukker geworden, meer toerisme, meer hash-terrassen, vreet- en drinkcultuur is toegenomen en de junkies lopen er nog steeds als genageld aan het kruis rond. De stoute jongens hebben nog steeds hun wijk en omdat je niet meer in de rij hoeft te staan voor een kaartje, is het bij Febo zo druk dat ik geïrriteerd door loop. De wereld is niet veranderd. Ik wordt bijna omvergereden door een fietser.

Ik sluit het raam ga op bed liggen. De wereld is alsmaar drukker geworden door de telefoon.

Aron Grunberg lost

COLUMN ARNON GRUNBERG 3 juni de Volkskrant.

Zo werd ik vanochtend wakker. Met een woordhaak in mijn keel. Ik kon het onmogelijk doorslikken, had mijn dood kunnen zijn en dus schreef ik een reactie die toch nergens aanspoeld.

Grunberg: Ruth en haar moeder bleven in Theresienstadt, mijn moeder en haar ouders werden in 1944 naar Auschwitz gestuurd. Haar ouders werden vermoord, na de oorlog ging mijn moeder naar Nederland, waar ze in 1939 was aangespoeld.

Aanspoelen – Werkwoord

  1. ergatief met het water meedrijven en vervolgens aan land komen te liggen.
    De inhoud van de container die van het schip was afgevallen was op het strand aangespoeld.

Spoelen – Werkwoord

  1. blootstellen aan stromend water.

Woordenboek Ensie

Het woord aangespoeld…, na een in telegramstijl geschreven column, doet wrang aan.

.

Debut literari Robert Kruzdlo

Robert Kruzdlo Casa Cultural Girona 2008

Debut literari de l’artista Robert Kruzdlo ‘BetweenHuman.’

La primera novel·la America de l’artista Robert Kruzdlo apareixerà el Setembre de 2019 sota el títol ‘BetweenHuman’ a càrrec de l’editor holandès TIC Maastricht.

Robert Kruzdlo va néixer el 27 d’Abril del 1949 New Jersy America. Kruzldo va estudiar a Amsterdam Rijksakademie van beeldende kunsten. Ha exhibit les seves obres a varis països com U.S, Bèlgica, França, Espanya i evidentment, els països baixos. Actualment resideix a Espanya.

“La paraula Jo és una paraula que mostra on, què I qui soc jo? Sense la paraula Jo…no existeixo. Però…com a ‘BetweenHuman’ soc més que un simple Jo. Com a artista ‘BetweenHuman’, es veu obligat a parlar d’aquesta esgarrifant zona entre la gent; encara que no psicològica, biològicament descoberta i espantosa.

‘BetweenHuman’ està basat en les pròpies vivències, el coneixement sobre l’art, i el món de la literatura. Converses amb la re-re, re-, besàvia. Coneixement de l’historia de les arts; l’art correspon al camp d’experiència i coneixement: between all human. L’artista hauria de ser responsable i conscient d’aquest detall!

La novella és escrita a l’estil flux de la consciencia; com el creixement d’un individu amb capacitat de raonar i crear pròpies i una autonomia radical. Amb el seu estil particular, la seva també particular visió i una història personal.

Si us agradaria saber més sobre l’autor i el seu llibre, si us plau, contacteu TIC, +31 43-326214, o doneu una ullada a http://www.uitgeverijtic.nl

TussenMens

Robert Kruzdlo New York 2018 Catskill

Literair debuut van beeldend kunstenaar Robert Kruzdlo: TussenMens

Maastricht 27 mei 2019

Later dit jaar zal de eerste roman van beeldend kunstenaar Robert Kruzdlo verschijnen onder de titel ‘TussenMens’ bij Uitgeverij TIC in Maastricht.

Robert Kruzdlo werd in 1949 geboren in New Jersey. Hij studeerde aan de Amsterdamse Rijksakademie van beeldende kunsten en exposeerde sinds die tijd in diverse landen, waaronder de VS, België, Frankrijk, Spanje en natuurlijk Nederland. Hij woont en werkt op dit moment in Spanje.

‘Het woordje Ik, is een woordje dat aangeeft waar, wat en wie ik ben? Zonder het woordje ik besta ik niet. Maar, …als TussenMens ben je meer dan een ik alleen. Als TussenMens, kunstenaar, moet hij zich over dit enge tussengebied uitspreken; een nog niet verstandelijk, pas net ontdekt en beangstigend tussengebied. Een kleine evolutie. ‘

TussenMens is gebaseerd op zijn levenservaringen en kennis van boeken, gesprekken met overgrootmoeder, oma en moeder en de geschiedenis van de kunsten. De kunsten horen thuis in het tussengebied van beleven en kennis. De kunstenaar moet daarover zijn verantwoording afleggen.

De roman is geschreven als een stream of consciousness, als een becoming of age-boek van een zelfdenkend, zelfscheppend en zelfstandig opererend individu. Met een eigen stijl, een eigen kijk en een eigen verhaal.

Wilt u meer weten over het boek of de auteur, neem dan contact op met Uitgeverij TIC, 043-3262414, of kijk op www.uitgeverijtic.nl

@robert kruzdlo

Onaangeraakte trots

Robert Kruzdlo 1995 Wastobbe

De wind snerpt door de kieren van het hout. Op het gasfornuis begint de waterketel fel te fluiten, de dop schiet van de uitschenkopening. We schrikken. De wastobbe, een ovale ouderwetse teil, wordt volgens de wet van Archimedes met heet water bijgevuld, tot het water in de wastobbe lauwwarm is: niet tot de rand want anders klotst het badwater over de vloer, op aarde. Voor de zekerheid wordt er een handdoek voor de wastobbe gelegd. Eerst gaat mijn zus, dan mijn broertje en dan pas ik de wastobbe in. Als laatste was ik me in grauwig oud zeepsop. Buiten worden we afgespoeld met helder water uit de regenton. De zon aan een wolkenloze blauwe hemel schittert tussen de bomen, de bladeren trillen door een warme bries die van de heuvels rolt. Niet dat dit een intiem moment is, waar ik later intens naar terugverlang, maar ik kende in die tijd nog geen schaamte: om de volgorde, en, om mijn blootheid. Alleen, dat mijn zus als eerste aan de beurt was en ik als laatste mijn billen zelf moest wassen maakte mij op een gegeven moment apathisch voor de volgende wasbeurten. Wie zacht met een washand over mijn rug waste was natuurlijk overgrootmoeder, soms moeder, maar die wreef ruw, al rokend, groene zeep door mijn haar en wierp na eerst een nieuwe sigaret in haar mond te stoppen, ongeduldig de handdoek naar mij toe. Nee, een lach kon er niet van af en dat op haar lippen weerspiegelt kon worden? Een tijd van wind, vuur, water, aarde en lucht.

Dit zijn de oudste…, door herinneringen aangeraakt, belevingen.

Pastische @robertkruzdlo

Hans Mol

Foto Robert Kruzdlo & floris

Hans Mol debuteerde in 2002 met een novelle De spiegelkoning. Een eigenzinnig debuutroman, vervreemdend en speels. De hoofdpersoon is een koning die niet spoort – wil hij ook niet – en naar een psychiatrische inrichting wordt gebracht. Drie jaar later nodigt de koning zijn voormalige hofhouding uit op een banket. Het boek leest niet als een sprookje voor grote mensen het leest schavielend, als twee werelden die tegen elkaar schuren, waarin de koning zich vaak niet hoffelijk gedraagt.

Ik leerde Hans Mol kennen in Maastricht 1999 en Luik. We kwamen elkaar vaak tegen in eetcafé de Tramhalte. De gesprekken die wij, hij of ik alleen toen voerden, zaten vol misverstanden en badinerende overschattingen: wrongen aan alle kanten van het gelijk. Hans was een eigenzinnig intellectueel die in een eigen wereld leefde waarin geen tegenspraak mogelijk was. Hij was uniek, zijn woordgebruik zeldzaam en toch kon hij op zijn troon zijn onderdanen berispen op onnauwkeurigheden. Hans studeerde sociale psychologie, beeldende kunsten aan de  Jan van Eyck akademie te Maastricht. Was docent in audiovisuele middelen en onderzocht hij de invloed die meubels hebben op de mens: ze waren een verlengstuk van het lichamelijke. Hij exposeerde, gaat voordrachten geven en schrijft. Oud-Provo Hans Mol overleed in stilte. Zijn beeldende- en schrijfkunst is nog unieker dan ik toen al dacht.

‘Mijn gedachten en gevoelens stonden los van de opvattingen die ik in de praktijk bleek te huldigen. Ik leidde een schijnleven. Hoe moest ik mijn gedrag rechtvaardigen?’, staat te lezen op bladzijde 54.

Een geblinddoekt mens die zichzelf niet is en zijn medemens als een meubelstuk ziet. Hans Mol boek De spiegelkoning is uniek en groots in zijn taalgevoelige beschrijvingen van een blaaskaak als een koning. Lezer die dit door heeft kan genieten van een apart en beeldendkunstenaarseigen taalgebruik.

Hans ik hoop dat je het mij vergeeft daarboven op je troon.

Uitgeverij IJzer ISBN 90 74328 55 5 Hans Mol

Lucia Berlin 1933-2004

Ik heb wel eens van die dagen dat ik schrijf dat mij écht kan schelen. Zo zeer dat ik mijn toewijding betreffende tik- en taalfouten sneller maak. Nu heb ik niemand die mij met dit haperende gesleep, structuur in een zin helpt: ik wil mij even nergens aan wijden dan alleen schrijven, liefde, de natuur en loerend naar mijn ziel… .

Nu las ik vanochtend:

My new computer not only points out in red misspelled words it highlights ingreen ungrammatical sentences. Everything I write is Greened. I’d check it out butI’d find out what it is I do Wrong and I’d stop. So here is the key for your article. Ican’t write a proper sentence! Either verbs or nouns or those helping words aremissing, or who knows what I do? And all this time I thought it was Style!

Lucia Berlin heeft prachtige boeken geschreven.

@robert kruzdlo

Aron Grunbergval

De column van Aron Grunberg in de Volkskrant 2 mei 2019 was er weer zo een.


Om het spel te spelen herschreef ik Aron Grunbergs conclusie om niet met open ogen in de ‘Grunbergval’ te lopen.


Succes van een schrijver is een maatschappelijk spel, maar het bestaat niet echt. Wat mij interesseert zijn de pogingen van de schrijver zijn ‘failure business’ te vermommen, daarom is satire niet te vermijden. Wij schrijvers zijn altijd ook satire. Succes is door ‘De mensheid zij geprezen.’ Succes is een toneelstuk, dat uiteindelijk door een dikke laag stof wordt bedekt. Het leven, het succes is een lange condoleance. Bij de geboorte al een klap… .


De schrijver Aron heeft geen keus, enkel dat hij schrijft ‘For my brothers and sisters in the failure business.’

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/na-verloop-van-tijd-heb-ik-me-erop-toegelegd-te-gaan-eten-als-een-schrijver~b9cf2dc6/

@robert kruzdlo